رودبار

رودبار:

شهرستان‌ رودبار در فاصله‌ 267 كيلومتري‌ تهران‌ واقع‌ شده‌ است‌. شهرستان‌ رودبار در دامنه‌ كوه‌ واقع ‌شده‌  و آب‌ و هواي‌ متغيري‌ دارد و (سفيدرود) از آن‌ مي‌گذرد. تمدن‌ رودبار و نواحي‌ پيرامون‌ آن‌ به‌ دو هزارسال‌ پيش‌ از ميلاد مسيح‌ مي‌رسد. پس‌ از اسلام ‌، طوايفي‌ از شام‌ و حلب‌ به‌ رودبار مهاجرت‌ كردند و در آن‌ ساكن ‌شدند. بعدها در زمان‌ نادرشاه‌ افشار، گروهي‌ از كردهاي‌ قوچان‌ و نواحي‌ شمال‌ خراسان‌ در اين‌ شهر سكونت‌ گزيدند. رودبار را مي‌توان‌ دروازه‌ ورودي‌ گيلان‌ از مركز كشور دانست‌. زمين ‌لرزه‌ سال‌ 1369 خورشيدي ، اين‌ شهر زيبا راتخريب‌ نمود و عليرغم‌ بازسازي‌هايي‌ كه‌ صورت‌ گرفته‌ هنوز رونق‌ سابق‌ را باز نيافته‌ است‌.

شهرستان رودبار با زيتون‌هاي معروفش در سطح ايران شناخته شده و يكي از مهم ترين و زيباترين شهرستان هاي استان گيلان به شمار مي‌آيد كه به اندازه‌ي كافي از چشم اندازهاي طبيعي زيبا چون رودخانه‌ها و آبشارها و صخره ها و دره هاي پرشكوه برخوردار است. رودبار منطقه ای كوهستانی است و مرتفع ترين شهرستان استان گيلان به شمار می آيد. رودبار را می توان دروازه ورودی گيلان از طريق مركز كشور دانست. كوه های بسيار زيبای اين ناحيه، به صورت رشته های موازی با دره های جالب توجه، فضای دل‌نشينی را پديد آورده اند. با اين كه پيشينه تمدن رودبار و نواحی پيرامون آن، به دو هزار سال پيش از ميلاد مسيح می رسد با اين حال در متن های تاريخی كم تر به نام اين شهر اشاره شده است. باغ‌داري و كشاورزي اساس اقتصاد اين شهرستان را تشكيل مي‌دهدوشال‌بافی، جوراب‌بافی، و تهيه لباس از پشم گوسفند از جمله صنايع دستي اين منطقه به شمار مي‌آيند. صادرات رودبار را زيتون، روغن، ‌عسل، صابون، ‌كفش و چرم تشكيل مي‌دهند. مهم‌ترين صنايع‌دستي اين شهرستان را سبدبافي،حصيربافي،نمدمالي، صنعت‌ريسندگي و بافندگي و شيشه‌گري تشكيل مي‌دهند. نمدمالي يكي از صنايع دستي مهم شهرستان رودبار است كه در اصل گونه‌اي فرش است كه از رخنه رطوبت و سرما جلوگيري مي كند و از پشم تهيه مي‌شود. حصير، سبد، كلاه، زيرانداز و كف‌پوش كه جنبه‌ي تزييني دارند از ديگر صنايع دستي شهرستان رودبار به شمار مي‌آيند. چشمه آب معدنی سنگرود، چشمه آب گرم ماسخنور، دره گوهر رود، آرامگاه آقا سيد محمود مرندي، آرامگاه پير مومني، بقعه امام‌زاده طيب و طاهر، بقعه امام زاده محمد حنيفه، پل تاريخي، تپه باستانی مارليك و روستای تاريخی هرزويل از جمله مناطق ديدني و تاريخي شهرستان رودبار به شمار مي‌رود.

 

وجه تسميه و پيشينه تاريخي - رودبار:

به سبب تعدد رود های جاری در اين ناحيه، اين منطقه را رودبار ناميده اند. با آن كه پيشينه تمدن رودبار و نواحی پيرامون آن، به دو هزار سال پيش از ميلاد مسيح
می‌رسد، در متن های تاريخی كم تر به نام اين شهر اشاره شده است. پس از اسلام، طايفه هايی از شام و حلب به رودبار مهاجرت كردند و در آن ساكن شدند. بعدها، در زمان نادرشاه افشار، گروهی از كردهای قوچان و نواحی شمال خراسان نيز ناگزير از سكونت در اين شهر شدند. رودبار منطقه ای كوهستانی است و مرتفع ترين شهرستان استان گيلان به شمار می آيد. رودبار را می توان دروازه ورودی گيلان از طريق مركز كشور دانست. كوه های بسيار زيبای اين ناحيه، به صورت رشته های موازی با دره های جالب توجه، فضای دلنشينی را پديد آورده اند. طبق شواهد و مدارک موجود تاريخ سکونت در اين شهرستان به قبل از اسلام بر می گردد، اما در اين روايات به رودبار به عنوان شهرستان اشاره ای نشده است و عنوان مشخص شهر در چند دهه اخير به رودبار داده شده است. رودبار تا سال 1345 شامل تعدادی روستای نزديک به هم بوده که از اين سال به عنوان شهر تلقی شده است. اين شهر از چند نقطه منفصل از يك‌ديگر تشکيل شده بود که سابقه تمدن آن ها به بيش از 700 سال می رسد، اما سكونت ممتد در اين مكان به حدود 250 سال قبل برمی‌گردد. هسته اوليه اين شهر در سه نقطه بالا بازار، وسط بازار و پايين بازار شكل گرفته است.
هسته اوليه بالا بازار در محله آليزه - که ساختمان های آن از ناپايدارترين مصالح ساخته شده بود - و در 250 سال قبل شكل گرفت. ساختمان های خشت و گلی با سقف چوبی و راه های ارتباطی (كوچه های باريک و تنگ) از مشخصات اين محله بوده است. به خاطر همين خصوصيات اين محله بيش ترين تلفات را بر اثر زلزله داشته است. وجود بازار در محله پايين بازار که تمام آن همزمان ساخته شده بود، سبب گشت که بسياری از مردم منطقه جهت سكونت دايمی از محل ييلاق پايين بيايند. نکته مهم اين که اين محل راه عبور قافله های تجار و مسافرين شمال و مشهد بوده است و قشونی كه برای جنگ به گيلان می رفتند نيز از اين نقطه عبور می کردند.
رشد بعدی شهر رودبار با گسترش اين سه محله صورت گرفت. در طرف ديگر رودخانه سفيدرود باغ بزرگی وجود داشت كه چند دهه پيش خريداری شده و در نزديكی آن خانه و كارخانه روغن كشی احداث‌شد. به اين ترتيب ساحل مقابل سفيدرود نيز شروع به گسترش کرد. محلات ديگر رودبار که همگی دارای قدمت زيادی هستند، منفصل از شهر رشد کرده بودند که در سال های اخير اين نقاط به عنوان بخشی از شهر مطرح شدند. ساختار شهر رودبار يک ساختار پراكنده است كه در ابتدا طی يک قرارداد به عنوان شهر تعيين شد و سپس در طول زمان تجلی تاريخی، روانی و سپس كالبدی پيدا کرد. فرم غالب اين شهر خطی است كه توسط عوامل خطی جاده، رودخانه و دره شكل گرفته است. 

روستاي هرزويل‌ - رودبار - منجيل‌:

عمر روستاي‌ استثنايي‌ هرزويل ‌، براساس‌ مدارك‌ معتبر بيش‌ از 1000 سال‌ است‌ و درنزديكي‌ شهر منجيل‌ قرار دارد. ناصرخسرو شاعر نام‌آور ايران‌ به‌ اين‌ روستا سفر كرده‌ و از آن‌ در سفرنامه‌ خود نام ‌برده‌ است‌. در اين‌ روستا درخت‌ سرو كهنسالي‌ به‌ قدمت‌ روستا وجود دارد كه‌ هر ساله‌ ، انبوهي‌ از مردم‌ به‌ ديدار آن‌ مي‌روند. آرامگاه‌ آقا سيد محمود مرندي‌ و امام‌زاده‌ ابراهيم‌ كه‌ مورد توجه‌ مردم‌اند ، در اين‌ روستا قرار دارند. زيباترين‌ فضاهاي‌ روستايي‌ كشور در سرزمين‌هاي‌ شمالي‌ ايران‌ و از جمله‌ در استان‌ گيلان‌ پديد آمده‌اند. پوشش‌گياهي‌ و جنگلي ‌، منابع‌ فراوان‌ آب ‌، معماري‌ بومي ‌، ويژگي‌هاي‌ فرهنگي‌ خاص‌ و... از عامل‌هايي‌ هستند كه ‌زيبايي‌ خيره‌ كننده‌اي‌ به‌ فضاي‌ روستايي‌ آن‌ بخشيده‌اند. كه‌ زمينه‌ ساز توسعه‌ جهانگردي‌ روستايي‌ است‌ برخي‌ ازاين‌ روستاها ، مانند: روستا - شهر ماسوله‌ و حسن‌ كياده‌ (كياشهر) قابليت‌هاي‌ گردشگري‌ ملي‌ و جهاني‌ دارند.